Herstel van de boomkikker in Zeeland
We vinden het belangrijk dat de huidige en toekomstige generaties kunnen blijven genieten van natuur, landschap en erfgoed in Zeeland. Wij zetten ons hier iedere dag voor in. Onder deze werkzaamheden vallen maatregelen om specifieke dier- en plantsoorten te helpen. Sinds de jaren 90 beschermen we de boomkikker met succes.
Het verhaal van de boomkikker in Zeeland
Deze kleine, gifgroene kikker met zuignapjes aan de tenen is de enige boomkikkersoort in Nederland. In het paarseizoen van eind april tot begin mei maken ze een kenmerkend "kekkerend" geluid. Tegenwoordig is het een bekend geluid tijdens warme voorjaarsavonden in West-Zeeuws-Vlaanderen, maar dat was vroeger wel anders… De boomkikker was namelijk bijna uitgestorven in de regio. Maar door actie te ondernemen is de populatie gered.
Wil je ons belangrijke werk steunen? Bekijk de mogelijkheden hier:
Meer informatie
Boomkikkers met uitsterven bedreigd
Ooit was West-Zeeuws-Vlaanderen het belangrijkste Europese bolwerk van dit prachtige groene kikkertje. Hier kwamen de meeste boomkikkers per hectare voor. Maar de aantallen namen snel af tot een dieptepunt in 1989-1990. Toen waren er nog maar enkele tientallen roepende mannetjes aanwezig op drie locaties. De achteruitgang was vooral te wijten aan het verdwijnen van struweelhagen en poelen. En de waterkwaliteit in de poelen en waterpartijen die nog wel bestonden was vaak van slechte kwaliteit. Dit zorgde voor een verslechterde en versnipperde leefgebieden. De verwachting was dat de boomkikker zou uitsterven in West-Zeeuws-Vlaanderen.
Herstelmaatregelen om boomkikker te redden
Begin jaren negentig zijn we samen met Natuurbeschermingsvereniging ‘t Duumpje in actie gekomen om dit zeldzame kikkertje te redden van de ondergang. Er zijn verschillende maatregelen genomen om de boomkikker te redden. Door geschikte percelen aan te kopen en in te richten zijn de leefgebieden opnieuw met elkaar verbonden. Verder zijn vervuilde poelen en waterpartijen geschoond en zijn er nieuwe poelen gegraven. Rond waterpartijen en poelen zijn doornstruiken aangeplant, om bescherming te bieden voor de kikkers. Want deze klimmende kikker zit graag veilig in de zon, het liefst dicht bij het voortplantingswater.
Herstel van populatie
De aanpassingen werden langzaam merkbaar. De aantallen roepende mannetjes zijn weer toegenomen. Eerst vooral in de drie topgebieden Wallen van Retranchement, Wallen van Aardenburg en Kievittepolder. Maar vanaf 2010 zijn ook nieuwe gebieden bezet. In 2012 is de grens van 1000 gehaald en in 2017 ruim 2500. In heel veel nieuwe poelen worden nu boomkikkers gehoord. Ze breiden zich in een razend tempo uit via de aaneengesloten gebieden van Natuurnetwerk Zeeland. Verder naar het oosten, rond Cadzand en Oostburg worden tegenwoordig zelfs gebieden bezet. In 2025 werd een ongekend aantal van 3670 roepende mannetjes geteld!
Tellingen
Boomkikkers planten zich voort in poelen net als andere amfibieën. De mannetjes roepen vanuit die poelen om de vrouwtjes te lokken en hun territorium te verdedigen. Dit doen ze het liefst op een warme, zwoele avond in mei met weinig wind. Het gekekker is dan in sommige poelen oorverdovend en het vergt enige oefening om te bepalen om hoeveel individuen het gaat. Als die perfecte avond dan is aangebroken verspreiden 15 vrijwilligers zich na zonsondergang over West-Zeeuws-Vlaanderen. Alle bekende gebieden waar boomkikkers zitten worden bezocht en geteld. Ook worden nieuwe gebieden met veel potentie bezocht. Het is een geweldige ervaring om op zo’n voorjaarsavond aan de rand van een poel te staan en de één na de andere boomkikker te horen roepen. Vaak begint er een enkeling, al snel gevolgd door zijn buurman en binnen no-time is het een groot koor.
