Naar overzicht
Waarom natuurinclusieve landbouw
In het verleden leefden er veel insecten en akkervogels op landbouwgrond. De afgelopen eeuw is de leefbaarheid hier sterk afgenomen door de intensivering van landbouw en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. We zetten ons daarom in om de natuurwaarden op landbouwgrond te herstellen door natuurinclusieve landbouwmaatregelen in Zeeland te stimuleren. De impact van deze maatregelen heeft een grote potentie omdat Nederland voor meer dan 50% uit landbouwterrein bestaat.
Hoe
Om meer natuurinclusieve landbouw te realiseren werken we samen met partners om landbouwgebieden met veel potentie te selecteren. Per gebied wordt vervolgens geïnventariseerd welke samenwerkingsverbanden tot stand kunnen komen en welke maatregelen genomen kunnen worden. Dit gebeurt in overeenstemming met de betrokken partners. Maatwerk, kennisdeling en samenwerking staan binnen deze projecten centraal.
Belangrijke maatregelen die vaak getroffen worden zijn:
- Het toepassen van strokenteelt waarbij een perceel ingedeeld wordt in stroken met verschillende gewassen die niet gelijktijdig geoogst worden. Hierdoor ontstaat een natuurlijk robuust systeem, waarin ziekten en plagen minder kans krijgen. Daarnaast biedt het broedplaatsen en schuilgelegenheden voor vogels;
- Het laten overwinteren van stoppels van maïs of tarwe. Deze maatregel zorgt voor dekking en voedsel voor insecten en vogels tijdens de wintermaanden;
- Het dun inzaaien van het stoppelveld met groenbemester zorgt voor extra voedsel en dekking voor vogels en insecten tijdens de wintermaanden. Daarnaast draagt deze maatregel bij aan de kwaliteit van de bodemstructuur;
- Het realiseren van een keverbank door een verhoogde strook grond in te zaaien met grassen en kruiden. Dit is een ideale leefomgeving voor insecten;
- Het inrichten van akkerranden op een manier die aansluit op de behoeften van de insecten en vogels door de akkerrand in te zaaien met een inheems kruidenmengsel;
- Het aanplanten van inheemse struiken en struweelvormers om ruigtehoekjes te creëren voor vogels en insecten.
Resultaten natuurinclusieve landbouw
Door deze natuurinclusieve maatregelen te nemen ontstaat er een natuurlijk en gezond leefgebied voor insecten en akkervogels. De insecten zorgen voor een natuurlijke plaagbestrijding waardoor minder chemische bestrijdingsmiddelen nodig zijn, terwijl akkervogels profiteren van de toename van het aantal insecten. Herstel van de biodiversiteit op landbouwgrond heeft daarnaast ook een positieve impact op de omliggende natuur.
Tegelijkertijd profiteert de boer van gezondere landbouwgrond als resultaat van een natuurlijkere en een minder intensieve verbouwing. Het akkerland is door de verbeterde bodemkwaliteit ook beter bestemd tegen droogte en wateroverlast. Hierdoor ontstaat meer volhoudbare en duurzame landbouw. Een natuurinclusief landbouwsysteem heeft dus voordelen waarvan de hele samenleving profiteert.
Tijdens project PARTRIDGE is aangetoond dat natuurinclusieve landbouw een positieve impact heeft op de biodiversiteit op landbouwgrond.
Projectlocaties natuurinclusieve landbouw
We werken samen met partners bij Topgebied Burghsluis. Hier zijn in samenwerking natuurinclusieve landbouwgebieden gerealiseerd. De agrariërs passen onder andere strokenteelt toe, laten stoppels overwinteren en hebben akkerranden ingericht op basis van de behoeften van de akkervogels en insecten die hier leven. We monitoren de percelen bij Burghsluis regelmatig om de resultaten vast te leggen. De maatregelen zorgen voor positieve resultaten voor zowel de agrariër als de natuur.
Verder zijn we betrokken bij het onderzoeksproject "Boeren voor natuurinclusieve landbouw Schouwen-West". Boeren proberen tijdens het project nieuwe landbouwvormen in de praktijk. Vervolgens wordt er gekeken welke methoden positief werken voor de natuur én voor een gezond boerenbedrijf.
In Grenspark Groot Saeftinghe zijn we betrokken bij de monitoring van doelsoorten en het meedenken over natuurinclusieve maatregelen in het landbouwgebied .
Deze projecten worden mede mogelijk gemaakt door Provincie Zeeland.
Samenwerking natuurinclusieve landbouw
De Zeeuwse akkerbouwer staat voor de uitdaging om op het bedrijf te werken aan een weerbare, duurzame en natuurinclusieve landbouw. Rondom deze thema’s hebben wij door het partnerschap met ZAJK, Agrarisch Innovatie en Kenniscentrum Rusthoeve, ZMf en Delphy al diverse onderzoeken en activiteiten uitgevoerd die ondernemers kunnen helpen om met al deze uitdagingen om te gaan. In Zeeland zijn we sinds juni 2025 actief in twee nieuwe landbouwprojecten: ‘De groene weerbare ondernemer’ en ‘Het hele jaar door een groene polder’. Alle kennis en ervaring die we verzamelen en opdoen tijdens deze projecten delen we via kennisbijeenkomsten, veldbezoeken en online. Ben je benieuwd? Meer informatie over deze projecten kun je vinden op de website van ZMF.
Contact
Geïnteresseerd in meer informatie over natuurinclusieve landbouw of een gerelateerde samenwerking? Neem contact op met Suzanne van de Straat of bel naar 0113-569110 (algemeen nummer).
