Status ‘aardkundig monument’ toegekend aan Yerseke Moer

Sinds vandaag heeft Zeeland er een aardkundig monument bij: de Yerseke Moer. Het Zeeuwse Landschap is blij met deze erkenning. Met de Yerseke Moer beheren we immers één van de meest waardevolle natuur- en cultuurgebieden van Zeeland.
De Yerseke Moer is een gebied met een bijzondere aardkundige waarde. Het is een van de weinige overgebleven oudlandgebieden van Zeeland waar het oorspronkelijke landschap van kreekruggen en poelgronden in tact is gebleven en waar eeuwenlange zoutwinning duidelijke sporen heeft nagelaten. Verschillen in de bodem en grondgebruik hebben gezorgd voor een zogenaamde ‘dubbele reliëfinversie’: oorspronkelijk hoger gelegen delen met veen zijn meer ingeklonken en kwamen daardoor lager te liggen. Door de manier waarop men zout heeft gewonnen uit het veen ontstond ook nog eens een omkering: afgegraven stukken werden gevuld met klei, zijn daardoor minder ingeklonken en liggen nu juist weer hoger.
Dit alles heeft gezorgd voor het kenmerkende hollebollige uiterlijk van de Yerseke Moer.

De hoger gelegen kreekruggen zijn de restanten van vroegere intergetijdengeulen die zich in het al aanwezige veengebied hadden ingesneden. Door verschil in inklinking liggen de vroegere geulen nu als hoge ruggen in het landschap. De delen met veen in de ondergrond zijn de huidige, laaggelegen poelgronden.
Door overstromingen vanuit de intergetijdengeulen is het veen verzout. Al vanaf de Romeinse Tijd is dit zout gewonnen, het zogenoemde selneren: het veen werd afgegraven en vervolgens verbrand, zodat het zout achterbleef. Hierdoor ontstond een hollebollig landschap. Vanaf de Middeleeuwen werd dit systematischer aangepakt via een stelsel van legakkers en slenken. Het veen werd uit de slenken gewonnen en op de legakkers te drogen gelegd. Na het afgraven van het veen egaliseerde men het maaiveld zorgvuldig, maar omdat de voormalige legakkers nog uit veen bestonden en de slenken met klei opgevuld waren, konden de legakkers verder inklinken dan de slenken. Hierdoor vormen de voormalige hoge, droge legakkers de tegenwoordige ondiepe greppels in het gebied, terwijl de afgegraven slenken daar als eilandjes tussenin liggen.
Dit is elders in Zeeland vrijwel nergens meer terug te vinden. De Yerseke Moer is gespaard gebleven bij de grootschalige herverkaveling en egalisatie uit de 20e eeuw.

De statustoekenning van het aardkundig monument vindt plaats in het kader van het VN Jaar van de Bodem. Daarnaast wil de Provincie Zeeland hiermee de bijzondere aardkundige waarde van het gebied beschermen en onder de aandacht brengen van het publiek, één van de ambities uit het Omgevingsplan Zeeland 2012-2018 van de Provincie Zeeland. Het Zeeuwse Landschap heeft aangegeven daarom graag een uitkijkpunt te willen realiseren in het talud van de Postbrug. Van daaruit zou het aardkundig monument in zijn geheel te overzien zijn en kun je de volle omvang tot je door laten dringen.
De Yerseke Moer is het 4e aardkundige monument in Zeeland. Gebieden die eerder deze status kregen zijn Oranjezon en Hoeve van der Meulen, beiden ook in beheer van Het Zeeuwse Landschap, en de Meester van der Heijden Groeve.

Stichting Het Zeeuwse Landschap

Stichting Het Zeeuwse Landschap beheert en beschermt waardevolle gebieden en historische pareltjes in Zeeland, bij elkaar bijna 10.000 ha. Geniet mee dankzij de vele wandelroutes, uitkijkpunten en excursies!

Ontwerp & realisatie: Nilsson

Privacyverklaring