Bijen geïnventariseerd op Hooge Platen en Neeltje Jans

Insecten zijn een (van de) graadmeter(s) voor de staat waarin de natuur verkeert. Hun voorkomen is om verschillende redenen interessant. Het levert ons belangrijke informatie op; niet alleen ten behoeve van het beheer van onze terreinen, maar bijvoorbeeld ook om maatregelen te kunnen nemen om de onder druk staande bijenstand te verbeteren.
Het inventariseren van insecten vraagt specialistische kennis en kunde; dat is onze ecologen wel toevertrouwd!

Zo hebben zij onlangs een inschatting gemaakt van het aantal schorviltbijen op de Hooge Platen in de Westerschelde.
De schorviltbij is een koekoeksbij, een broedparasiet, van de schorzijdebij die buitendijks leeft op de schorren. De schorviltbij is een belangrijke bijensoort voor Zeeland, omdat het hier in Zeeland een (onder)soort betreft die nergens anders gevonden wordt.
Sinds een aantal jaren staat de schorviltbij echter onder druk. Een andere viltbij, de gewone viltbij, die we kennen als koekoekssoort van o.a. de duinzijdebij, is zich ook gaan toeleggen op de schorzijdebij. Hoe dat komt weten we (nog) niet. Het kan te maken hebben met de komst van het (exotische) bezemkruiskruid (Senecio inaequidens). Deze plant overbrugt namelijk de drachtarme periode tussen de hoofdvliegperiode van de duinzijdebij (juli) en de schorzijdebij (september). Maar mogelijk ook zijn het Franse of Engelse gewone viltbijen die hun areaal hebben uitgebreid; hier is de gewone viltbij namelijk al langer bekend als broedparasiet van de schorzijdebij.
Op de Hooge Platen werden 53 schorviltbijen en 144 gewone viltbijen geteld. Opvallend bij deze inventarisatie was, dat de schorviltbijen met name langs de wat meer dynamische buitenranden van de kolonie werden aangetroffen. Mogelijk is het beestje iets meer bestand tegen de dynamiek van ons Deltagebied. Laten we het hopen!
Ook werd op de Hooge Platen de herfstblaaskop (Zodion kroeberi) gevonden. Dit is een vlieg die parasiteert op de schorzijdebijen. Deze vlieg was tot nu toe alleen bekend van Saeftinghe en de omgeving van de Rattenkaai.

In het kader van het project Wilde bijenlinie wordt in een aantal gebieden gekeken welke wilde bijen hier leven en op welke wijze we ze kunnen stimuleren of onder de aandacht kunnen brengen. Zo is er in het afgelopen seizoen o.a. op Neeltje Jans gekeken welke bijen hier voorkomen. Neeltje Jans is één van de gebieden die uitgekozen is, omdat van dit gebied nog weinig bijengegevens voorhanden zijn.
In het voorjaar werden hier o.a. de grote zijdebij en zijn koekoeksbij, de grote bloedbij, aangetroffen. De grote zijdebij is een bij die met name nestelt in kale zandige en lemige grond en zijn larven voedt van stuifmeel van wilgen. Genoemde basisvoorwaarden zijn ruim voorhanden op Neeltje Jans.
Ook werd in het voorjaar een grote kolonie grasbijen aangetroffen op één van de landtongen. De grasbij kent jaarlijks twee generaties. De eerste (voorjaars)generatie is op Neeltje Jans met name afhankelijk van de vele hondsdrafplanten die op de landtong groeien; er zijn dan nog maar weinig andere bloeiende planten voorhanden. De tweede (zomer)generatie kon daarentegen kiezen uit een ruime verscheidenheid aan bloeiende planten, waaronder zeeraket, jakobskruiskruid en akkerdistel. Opvallend was dat binnen de kolonie geen koekoeksbijen (kortsprietwespbijen) werden aangetroffen. Dit heeft te maken met de eilandsituatie waarin de kolonie zich bevindt; de koekoeksbijen hebben het eiland nog niet weten te bereiken. Hetzelfde zien we rond bepaalde planten waarop bepaalde bijen verwacht werden. Zo groeit op Neeltje Jans zeer veel wilde reseda en ook heggenrank, maar de resedamaskerbij en de heggenrankbij ontbreken nog.
In de zomerperiode werd langs de zandige steilwanden aan de Oosterscheldekant o.a. ook de steilrandgroefbij gevonden. Dit is een leuke vondst, want deze bij is vrij zeldzaam. We zijn benieuwd of we het komende jaar nog meer bijzondere soorten gaan vinden.

Deel dit nieuwsbericht

Stichting Het Zeeuwse Landschap

Stichting Het Zeeuwse Landschap beheert en beschermt waardevolle gebieden en historische pareltjes in Zeeland, bij elkaar bijna 10.000 ha. Geniet mee dankzij de vele wandelroutes, uitkijkpunten en excursies!

Ontwerp & realisatie: Nilsson