Zeeuws-Vlaanderen - Wallen van Retranchement
Het verdedigingsbolwerk van Retranchement (Frans voor verschansing of bolwerk) stamt uit de Tachtigjarige Oorlog. Destijds is het opgeworpen op aanwijzing van prins Maurits om de Zwingeul te verdedigen tegen de Spanjaarden. Gedurende de Tachtigjarige Oorlog woonden er alleen soldaten. Later groeide het complex uit tot een gewoon dorp.
Het wallencomplex Retranchement (27 ha) is nu een aaneenschakeling van kleine landschapselementen. Dijken, weitjes, meidoornhagen, knotbomen, hoogstamfruit en drinkputten liggen verspreid over het gebied. Befaamd is Retranchement als groeiplaats van vier kleine, zeldzame klavertjes: kleine rupsklaver, ruwe klaver, gestreepte klaver en onderaardse klaver groeien op de droge zonnige dijkhellingen. Deze soorten houden van korte vegetatie en daar zorgen de grazende koeien voor. Verder herbergen de wallen nog een groot aantal andere soorten. In 1999 zijn bij een uitgebreide inventarisatieronde 293 soorten wilde planten gevonden!
Niet minder waardevol is Retranchement als één van de laatste leefgebieden van de boomkikker in
Zeeuws vlaanderen. Op zwoele lenteavonden in mei zijn de mannetjes te horen. Zittend aan de oevers van het water "kekken" zij om de gunst van de vrouwtjes. Langs de kruidenrijke oevers fladderen felgekleurde libellen op zoek naar prooien. In zandige stijlkantjes wonen enkele soorten graafbijen en -wespen. Deze en andere insecten vormen het stapelvoedsel van de zangvogels die broeden in de meidoornhagen. De oude knotbomen geven onderdak aan de steenuil. Als liefhebber van kleinschalig landschap is dit fraaie uiltje een vaste bewoner van de wallen. Op nevelige avonden in het vroege voorjaar is zijn mysterieuze roep regelmatig te horen.
Grazers houden het gebied open, soms aangevuld met maaibeheer. Uiteraard worden ook heggen en knotbomen onderhouden.
Toegankelijkheid
Het gebied is via de diverse wandelpaden door het gebied goed te bezoeken.
In een gedeelte ervan lopen koeien vrij rond, ook op de wandelroute. Zij kunnen onvoorspelbaar reageren op bezoekers. Laat hen daarom met rust, houd afstand en voer of aai de dieren niet. Honden zijn daar niet toegestaan, ook niet aan de lijn.
